Czyszczenie BIK. Jak usunąć zapytania kredytowe w BIK i co jeszcze da się wyczyścić?

Każdy wniosek o finansowanie zostawia ślad w Biurze Informacji Kredytowej, a kilka takich śladów w krótkim czasie potrafi obniżyć Twoją ocenę punktową. Wpisy nie znikają jednak na życzenie. Sprawdź, co i kiedy można legalnie usunąć, jak samodzielnie przeprowadzić czyszczenie BIK i dlaczego nie warto za to płacić.

Jak długo BIK przechowuje dane?

Informacje do BIK przekazują banki, kasy spółdzielcze i firmy pożyczkowe. Są to dane o zobowiązaniach, czyli o kredytach i pożyczkach, ich spłacie oraz o złożonych wnioskach. Podstawą są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe oraz ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, która nakłada na kredytodawców obowiązek oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy. Okres przechowywania danych zależy od tego, czego dotyczą:

• trwające zobowiązanie jest widoczne przez cały czas spłaty, bez Twojej zgody,
• spłacony w terminie kredyt zostaje w bazie tylko wtedy, gdy wyraziłeś na to zgodę,
• zaległość może zostać w BIK nawet przez 5 lat od spłaty, jeśli instytucja spełniła warunki ustawowe opisane niżej,
• informacja o złożonym wniosku jest udostępniana kredytodawcom przez maksymalnie 12 miesięcy.

Jak usunąć zapytania w BIK?

Gdy prosisz o finansowanie, kredytodawca sprawdza Twoją historię w BIK, a ślad po tym sprawdzeniu trafia do raportu jako zapytanie. Instytucja robi to na podstawie przepisów prawa, bo musi ocenić ryzyko kredytowe, a nie na podstawie Twojej zgody. Dlatego prawidłowego odpytania nie usuniesz pismem z powołaniem na RODO ani cofnięciem zgody. Takie wpisy przestają być widoczne dla kredytodawców po 12 miesiącach i dopiero po tym czasie przestają wpływać na ocenę. Najprostsza metoda to więc poczekać i w tym okresie nie składać kolejnych wniosków.

Ile odpytań to za dużo?

Nie ma jednej granicy, bo każdy kredytodawca stosuje własne zasady. Liczba odpytań to tylko jeden z czynników oceny, obok terminowego regulowania rat, wysokości zadłużenia i wykorzystania limitów. Najbardziej szkodzi seria wniosków kredytowych złożonych w krótkim czasie, bo wygląda jak pilne szukanie pieniędzy. Zanim złożysz wniosek o kredyt, poproś o wstępną symulację i zapytaj, czy wymaga ona sprawdzenia Twojej historii.

Odpytanie, którego nie zlecałeś

Inaczej jest, gdy w raporcie widzisz odpytanie, którego nie zlecałeś. To może być pomyłka albo sygnał, że ktoś próbuje wziąć kredyt na Twoje dane. Wtedy działaj tak:

Czy da się wyczyścić BIK z negatywnych wpisów?

Taki wpis to informacja o zaległości. Instytucja może przetwarzać dane o niej bez Twojej zgody nawet do 5 lat po spłacie, ale tylko gdy spełni łącznie dwa warunki:

• opóźnienie przekroczyło 60 dni,
• poinformowała Cię o zamiarze przetwarzania danych, a od tej informacji minęło 30 dni.

Takie przetwarzanie danych dotyczących zaległości jest zgodne z prawem, więc wykreślenie wpisu przed upływem 5 lat nie jest możliwe, nawet jeśli obniża Twoją ocenę. Jeśli jednak nikt nie wysłał Ci powiadomienia albo nie doszło do 60 dni opóźnienia, możesz żądać usunięcia wpisu.

Czy można usunąć historię kredytową spłaconych zobowiązań?

Informacje o terminowo spłaconych kredytach zostają w BIK po spłacie tylko wtedy, gdy się na to zgodziłeś. To pozytywna historia kredytowa w BIK, która pomaga dostać lepszą ofertę. Odwołanie zgody na przetwarzanie danych możesz złożyć w każdej chwili w instytucji, która udzieliła finansowania, albo w BIK. Wystarczy krótkie oświadczenie:

Odwołuję zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dotyczących zobowiązania nr ... i nie wyrażam zgody na ich dalsze przetwarzanie przez Biuro Informacji Kredytowej.

Zastanów się jednak dwa razy. Po takim oświadczeniu znikną tylko dobre informacje, a złe zostaną, więc Twoja ocena raczej spadnie, niż wzrośnie.

Jak usunąć z BIK błędne dane?

BIK nie zmienia danych na własną rękę, bo tylko przechowuje to, co dostał od instytucji. Korekta zawsze zaczyna się więc od firmy, która przekazała dane do BIK. Ma ona obowiązek aktualizować informacje, a osoba, której dane dotyczą, może na podstawie RODO żądać ich sprostowania. Złóż reklamację, wskaż błędny wpis i dołącz dowody, np. potwierdzenie spłaty. Jeśli bank odmówił poprawienia danych bez uzasadnienia, skieruj skargę do Rzecznika Finansowego lub UODO.

Wniosek o usunięcie danych: co w nim napisać?

Wniosek do banku albo innej instytucji nie wymaga specjalnego formularza. Podaj w nim:

• imię, nazwisko i PESEL,
• numer umowy albo datę złożenia wniosku,
• wpis, którego dotyczy żądanie,
• powód, np. brak powiadomienia o zaległości albo błąd w kwocie,
• dowody i prośbę o potwierdzenie usunięcia.

Jak sprawdzić dane z BIK?

Zanim cokolwiek zgłosisz, pobierz informacje z BIK i popraw ewentualne błędy. Każdy kredytobiorca może raz na 6 miesięcy bezpłatnie pobrać kopię swoich danych z bazy danych BIK. Zobaczysz w niej wszystkie zobowiązania kredytowe, ich historię oraz to, kto i kiedy pytał o Twoje dane. Pełny Raport BIK z oceną punktową jest płatny, ale przydaje się przed większym wnioskiem, np. o hipotekę, bo pokazuje stan Twoich danych tak, jak widzi go kredytodawca.

Czy warto płacić za czyszczenie BIK?

Firmy oferujące czyszczenie BIK często wykorzystują trudną sytuację klientów. Nie mają żadnych uprawnień, których nie masz Ty: mogą tylko wysłać te same pisma, które przygotujesz samodzielnie, a złożenie wniosku do instytucji jest zwykle bezpłatne. Wpisu zgodnego z prawem nie usunie nikt, niezależnie od ceny usługi, dlatego obietnica wyczyszczenia całej historii powinna Cię zaniepokoić.

Zamiast płacić, zadbaj o to, co faktycznie podnosi ocenę:

• spłacaj raty w terminie, bo każde opóźnienie zostaje w historii,
• nie składaj wielu wniosków naraz, tylko najpierw porównaj oferty,
• zamknij nieużywane karty i limity w koncie,
• nie odwołuj zgody dotyczącej spłaconych zobowiązań, bo dobre wpisy działają na Twoją korzyść.